السيد الخميني ( مترجم : محمد موسوى بجنوردى )

17

مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى )

باشد ؛ اما احتمال دارد اگر ديگران با آنان همراهى كنند مؤثّر واقع مىشود ، بر آنان واجب است كه با قيام كننده همكارى كنند ، البته ، در صورتِ اجتماع ساير شرايط . مسأله 6 - اگر قطع يا يقين يا اطمينان حاصل كند كه ديگرى براى امر به معروف و نهى از منكر قيام كرده ، بر شخص واجب است كه قيام نمايد ، ولى اگر بعداً چيزى حاصل شد كه خلاف يقينش باشد اين امر واجب مىشود . همچنين ، در موردى كه قطع يا يقين حاصل نمايد كسى كه قيام كرده كافى براى اين امر بوده است ، اما اگر بعداً خلافش اثبات شود امر به معروف و نهى از منكر بر وى واجب مىشود . مسأله 7 - دادن احتمال يا ظنّ به اينكه ديگرى قيام كرده و يا قيام كننده كافى بوده است يا نه ، كفايت نمىكند ؛ بلكه بر خود او نيز واجب است . ولى اگر دو شاهد عادل بر اين امر شهادت دهند امر به معروف و نهى از منكر شد از او ساقط مىشود . مسأله 8 - اگر موضوع تكليف واجب يا زمينه‌ى منكر از بين برود وجوب امر به معروف و نهى از منكر نيز از بين مىرود ، حتّى اگر به فعل مكلف باشد ؛ مانند زمانى كه آب نهرى كه حفظش براى حيات و يا براى طهارت لازم است ، بريزد . مسأله 9 - اگر برپا داشتن واجبى يا نهى از منكرى ( يا از بين بردن منكر ) محقّق نمىشود ، مگر با انجام فعل حرام يا ترك واجب ، پس بايد دقت به عمل آيد كه كدام يك اهميت بيشترى دارد . مسأله 10 - اگر شخص قادر به انجام هر دو واجب ؛ يعنى امر به معروف و نهى از منكر بود بايد تشخيص دهد كدام يك مهم‌تر است و در صورتى كه اهميتشان مساوى بود ، بين ( انجام ) امر و نهى مخيّر است . مسأله 11 - بيان حكم شرع يا ابراز فساد ترك واجب و يا انجام منكر و كار حرام در سقوط حكم امر به معروف و نهى از منكر كفايت نمىكند ، مگر اينكه يا معرّف اين عمل را امر به معروف و نهى از منكر بداند و يا چنين مقدار مقصود حاصل شود ، ظاهر اين است كه اگر طرف مقابل از اين عمل متوجه امر به معروف و نهى از منكر شود كفايت مىكند هر چند عرف از آن معناى امر به معروف و نهى از منكر را نفهمد . مسأله 12 - امر و نهى از طرف آمر و ناهى ، مولوى است ، حتى اگر آمر پايين تر از آن كسى باشد كه امر و نهى مىشود . پس ، در مقام امر و نهى اينكه بگويد مثلًا خدا تو را به نماز امر كرده و يا از شرابخوارى منع كرده ، كفايت نمىكند ؛ مگر اينكه امر و نهى به آن حاصل شود و در غير اين صورت بايد خود امر و نهى كند ؛ مانند اينكه بگويد نماز بخوان يا شراب ننوش و مانند اين . به گونه‌اى كه عرف بگويد امر به معروف و نهى از منكر كرد . مسأله 13 - در امر به معروف و نهى از منكر قصد قربت اعتبار ندارد ؛ از آن جهت كه امر